Archief Stadsherstel in Vondelkerk lijkt reddeloos verloren

De schade die inspecteurs van Stadsherstel vanochtend hebben aangetroffen in de kelder van de Vondelkerk is enorm. Het grootste deel van hun archief, dat daar ligt opgeslagen, kan als verloren worden beschouwd. De kelder was ondergelopen met 400.000 liter bluswater, en nu dat is weggepompt is de ravage goed zichtbaar. 
Vanochtend om tien uur konden projectleider Paul Morel en een constructeur van Stadsherstel voor het eerst de kelder in om de staat van de kelder te inspecteren. Om veiligheidsredenen mocht er verder niemand mee naar binnen. Paul Morel van Stadsherstel: “Het is echt ontluisterend, alles drijft. Je denkt: het staat nog rechtop, maar alles is omgevallen, de inboedel, boeken en dossiers. Het is ontluisterend.”  
Op de foto’s die Stadsherstel op ons verzoek maakte, is te zien dat het bluswater tot aan de bovenste rij archiefdozen links heeft gestaan. Daarin zaten bouwverslagen, foto’s en historische rapporten. Die anderhalve meter bluswater werd de afgelopen weken weggepompt. Zo wordt het straks mogelijk om de kelder leeg te halen en alles te inventariseren. Er staan nu nog enkele centimeters water in de kelder.
In de kelder is behalve het archief van Stadsherstel ook het archief van de Vereniging Vrienden van Amsterdamse Gevelstenen ondergebracht. Ook liggen er spullen van andere gebruikers van de Vondelkerk. “Je ziet van alles; een drumstel, gitaren, want de Liberty Church repeteert hier ook.” Wat de documenten uit het archief betreft is Morel somber gestemd. “Ik ben geen expert, maar wat twee weken onder water heeft gestaan, daar moeten we vanuit gaan dat het reddeloos verloren is”, zegt Morel. 
Vriesdrogen
Stadsherstel gaf eerder aan dat er een mogelijkheid is om belangrijke documenten te vriesdrogen. Morel: Maar we moeten ook afwegen of het van belang is om het te redden. Dat gaan we nog bespreken met mensen die daar meer verstand van hebben.”
Gelukkig is er naast alle narigheid ook goed nieuws te melden. Morel: “De vloer van de begane grond heeft het helemaal gehouden, er zijn geen scheuren.” Ook het stuc- en schilderwerk van muren en plafonds is nog in goede staat. “De kelder is helemaal veilig, daar kunnen we dus echt in. We kunnen dus aan de slag.”
Het middendeel van de kerk wordt in de komende weken ook leeggehaald met op afstand bestuurbare kraantjes. Als binnen de stempels geplaatst zijn, kan de restauratie beginnen. Een kostbaar project. “De restauratie van de Urbanuskerk (in Amstelveen die in 2018 verwoest werd, red.) kostte 15 miljoen euro”, zegt Morel. “Het gaat echt om enorme bedragen. Maar we gaan hem herbouwen.”
In de afgelopen weken is er door ruim 4000 donateurs 280.000 euro bijeengebracht. 

Lees het hele verhaal via AT5: Archief Stadsherstel in Vondelkerk lijkt reddeloos verloren