D66, CDA en VVD kiezen voor minderheidskabinet, uitzonderlijk in Nederland

D66, CDA en VVD willen samen een minderheidskabinet vormen. Dat is de belangrijkste conclusie die de onderhandelaars met informateur Letschert hebben getrokken bij hun gesprekken op landgoed De Zwaluwenberg. De drie onderhandelende partijen hebben de partijleiders van de meerdere oppositiepartijen uitgenodigd om over steun te praten. Ze willen kijken of ze op grote onderwerpen al afspraken kunnen maken.
Het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA heeft zowel in de Tweede als Eerste Kamer bij lange na geen meerderheid. Bewindslieden kunnen vooraf niet rekenen op steun voor hun plannen en moeten bij elk wetsvoorstel steun zoeken bij een of meer oppositiepartijen.
De drie partijen hebben samen 66 zetels in de Tweede Kamer en dat zijn 10 zetels te weinig. In de Eerste Kamer komen ze zelfs 16 zetels te kort. “Het wordt hard werken voor de nieuwe kabinetsploeg”, zei Jetten bij de bekendmaking. “Maar we denken dat we het kunnen.”
Uitzonderlijk
Het is zeer uitzonderlijk dat politieke partijen ervoor kiezen om het vanaf de start van hun coalitie zonder meerderheidssteun te doen. De VVD was er ook zeker geen voorstander van en wilde tot het laatst proberen JA21 erbij te krijgen. Maar dat stuitte om politiek inhoudelijke redenen op verzet van D66.
In tegenstelling tot Denemarken en Zweden kent Nederland geen traditie van minderheidskabinetten. Er zijn wel zulke kabinetten geweest, bijvoorbeeld Rutte I, maar dat kabinet kreeg vanaf het begin gedoogsteun van de PVV. CDA-leider Bontenbal spreekt over een “nieuwe politieke realiteit”. “Het zou mooi zijn als we naar een nieuwe politieke cultuur gaan.”
Vorm
D66, VVD en het CDA onderhandelen al enige weken met elkaar en na een korte onderbreking rondom de feestdagen hoopte informateur Letschert dat deze week een besluit zou vallen over in welke vorm de drie partijen verder zouden gaan. Letschert sprak over een “cruciale week”.
De VVD hoopte op aansluiting van JA21, zo maakte partijleider Yesilgoz keer op keer duidelijk. De partij van Joost Eerdmans heeft negen zetels, waarmee deze coalitie op 75 zetels zou komen. Er hoeft dan maar een zetel gevonden worden bij de oppositie om een meerderheid in de Tweede Kamer te hebben. Verder krijgt het kabinet een duidelijkere centrumrechtse signatuur en dat wilde de VVD graag.
Gebrek
Maar D66 heeft grote bezwaren tegen de toetreding van JA21 tot een kabinet waarvan partijleider Jetten de premier zal worden. Op allerlei onderwerpen verschillen D66 en JA21 behoorlijk van elkaar, zoals bij klimaat, stikstof, asiel en Europese samenwerking. Verder voelt D66 er weinig voor als progressief-liberale partij in een kabinet met twee rechtse partijen te zitten.
VVD-leider Yesilgoz zei op de persbijeenkomst dat ze graag met JA21 had samengewerkt. “We moeten nog in kaart gaan brengen hoe we dat precies willen gaan doen.” Ze benadrukt dat de keuze voor een minderheidskabinet “niet bij gebrek aan beter” is.
De komende tijd gaan de onderhandelingen verder over de inhoudelijke dossiers. Volgens demissionair minister van Financien Heinen zijn de partijen al een heel eind, en moet er voor de plannen veel geld gereserveerd worden.

Lees het hele verhaal via NOS Nieuws: D66, CDA en VVD kiezen voor minderheidskabinet, uitzonderlijk in Nederland

Positieve reactie op het artikel
Wat een inspirerend en hoopgevend artikel over de groei van duurzame energie in Nederland! Het is fantastisch om te lezen hoe snel de transitie naar zonne- en windenergie vordert, met een recordaantal zonnepanelen en windmolens dat in 2023 is geïnstalleerd. Dit laat zien dat zowel de overheid als burgers en bedrijven serieus werk maken van de klimaatdoelen. De duidelijke cijfers en voorbeelden, zoals de toename van zonne-energie op daken, onderstrepen dat Nederland op de goede weg is. Het artikel geeft een boost aan het vertrouwen dat we gezamenlijk een verschil kunnen maken in de strijd tegen klimaatverandering.

Kritische noot
Aan de andere kant is dit artikel wel erg eenzijdig in zijn optimisme en mist het een kritische blik op de uitdagingen die nog voor ons liggen. Er wordt bijvoorbeeld amper aandacht besteed aan de problemen rondom netcongestie, terwijl dit een enorme bottleneck vormt voor de verdere uitrol van duurzame energie. Ook de impact op het landschap en de weerstand van omwonenden tegen windmolens worden volledig genegeerd. Daarnaast ontbreekt een diepere analyse van of deze groei wel voldoende is om de klimaatdoelen op tijd te halen. Een meer gebalanceerde benadering had het artikel geloofwaardiger en waardevoller gemaakt.

Trefwoord(en): CDA D66 VVD