Duizenden zwangere vrouwen roken, maar stoptherapie met cadeaubonnen lijkt effectief

Een Britse methode om zwangere vrouwen van het roken af te helpen wordt mogelijk ook in Nederland ingevoerd. De methode draait niet om een nieuw uitgevonden medicijn of een ingewikkelde therapie, maar om een niet-medisch hulpmiddel: de cadeaubon.
Uit cijfers blijkt dat in Nederland zeker 10.000 vrouwen roken tijdens hun zwangerschap. De verslaving blijkt vaak te sterk om helemaal of tijdelijk te stoppen. Dagelijks worden naar schatting 28 kinderen geboren die in de baarmoeder worden blootgesteld aan schadelijke stoffen van tabaksrook, soms met gezondheidsproblemen tot gevolg.
Om dat terug te brengen, kijken artsen en onderzoekers van het Erasmus MC en het Trimbos-instituut naar het Verenigd Koninkrijk. Daar worden al jaren cadeaubonnen gebruikt als hulpmiddel om te stoppen met roken, in combinatie met al bestaande gedragsmatige begeleiding door professionele coaches.
“Deze vrouwen willen echt heel graag stoppen met roken”, vertelt Linda van der Spek, onderzoeker in het Sophia Kinderziekenhuis (Erasmus) en bij Trimbos. “Maar het gevoel van beloning dat ze krijgen van roken maakt het ontzettend lastig. Door een cadeaubon te geven als ze het een bepaalde periode volhouden om niet te roken bestrijden we dat gevoel met een alternatief beloningsgevoel.”
Kostenbesparend
Het klinkt simpel maar uit studies blijkt dat het kan werken. In het Verenigd Koninkrijk laat deze vorm van coaching bemoedigende resultaten zien. Daar krijgen aanstaande ouders, die begeleiding krijgen van een professionele coach, een cadeaubon bij elke rookvrije mijlpaal – een week, een maand of langer. Via een blaastest wordt gecontroleerd of er inderdaad geen sigaret is aangeraakt.
Dit is directe en concrete beloning op de momenten dat stoppen het moeilijkst is, terwijl de beloning van gezondheidswinst pas later komt. “Ouders die naast coaching ook cadeaubonnen ontvangen, hebben twee tot drie keer meer kans om succesvol te stoppen met roken dan ouders die alleen coaching krijgen”, zegt Van der Spek, die bezig is met een wetenschappelijk promotietraject over deze methode.
“Deelnemers blijven ook op de lange termijn vaker rookvrij. Dat is niet alleen een belangrijke gezondheidswinst voor de baby en de ouders, maar het is ook nog eens kostenbesparend.”
Vroeggeboorte
Want roken veroorzaakt bij ongeboren kinderen een zuurstofgebrek, waardoor het risico op complicaties en daarmee extra zorgkosten groter wordt. Denk aan vroeggeboorte en een laag geboortegewicht. Maar ook later in het leven is de kans op chronische ziekten groter, bijvoorbeeld een aandoening als astma.
Ook zijn kinderen geboren uit een zwangerschap waar de moeder rookte zelf vaak gevoeliger voor verslavingen. “Daarom is het zo belangrijk om het roken te stoppen tijdens de zwangerschap”, zegt Van der Spek. “Anders worden gezondheidsproblemen van generatie op generatie doorgegeven.”
Op dit moment loopt in Nederland een pilot waaraan 200 aanstaande moeders en hun partners meedoen. Dit project bekijkt of de Britse methode ook in Nederland werkt en zorgkosten bespaart. “Daarna is het zaak om diverse partijen zoals zorgverzekeraars, het Zorginstituut Nederland en de Nederlandse Zorgautoriteit ervan te overtuigen dat cadeaubonnen kunnen werken als een hulpmiddel en worden vergoed via het basispakket.”

Lees het hele verhaal via NOS Nieuws: Duizenden zwangere vrouwen roken, maar stoptherapie met cadeaubonnen lijkt effectief