Jetten blijft bij veroordeling VS, Bontenbal begrijpt terughoudendheid kabinet

D66-leider Jetten blijft bij zijn oordeel dat de Amerikaanse regering met de acties in Venezuela en het gevangennemen van voormalig president Maduro voor berechting in New York het internationale recht heeft geschonden. “Daar is geen discussie over”, zei hij op vragen van journalisten rond de formatiebesprekingen.
Op de vraag of hij dit ook zal zeggen als hij eenmaal premier is zei hij: “Ja, dat denk ik wel.” Jetten gaat hiermee verder dan het openbare standpunt van het demissionaire kabinet en minister van Buitenlandse Zaken Van Weel (VVD). Ook gaat hij verder dan het gezamenlijke standpunt van 26 EU-landen.
“Ik heb de afgelopen dagen naar zo’n beetje elke expert op dit gebied geluisterd en ik kom tot dezelfde conclusie als zij”, zegt Jetten. “De internationale gemeenschap zal met de Amerikanen het gesprek aan moeten over de acties die zijn uitgevoerd, die haaks staan op het internationaal recht en daarmee ook een gevaarlijk precedent voor de rest van de wereld kunnen scheppen.”
Ondanks, of juist vanwege, de verschillende signalen van Europese landen na hun gematigde gezamenlijke verklaring pleit Jetten voor meer Europese samenwerking en een gezamenlijk buitenlands beleid. Daar hoort ook een gezamenlijke veroordeling bij. “Uit Spanje, Finland en de Scandinavische landen komen ook dit soort geluiden.”
CDA-leider Bontenbal wil zover niet gaan en heeft begrip voor de terughoudendheid van het kabinet en de EU. “Ik begrijp de terughoudende reactie van het kabinet omdat we helaas van de Verenigde Staten afhankelijk zijn voor de veiligheid van Europa, en dat is natuurlijk het dilemma waarmee het kabinet zit.”
‘Niet alleen naar je principes kijken’
Bontenbal wijst op de gesprekken met de VS over vrede in Oekraine, die afhangt van vergaande veiligheidsgaranties die de Amerikaanse regering zou moeten geven. “Als je ethisch wilt zijn, en dat willen we volgens mij allemaal zijn, dan moet je niet alleen naar je principes kijken maar ook naar wat je uitspraken en handelingen voor daadwerkelijke gevolgen hebben in de praktijk. Dan moet je niet met heel grote woorden Oekraine onveiliger maken.”
Op de vraag aan Bontenbal of ‘zijn’ kabinet net als Jetten een harder standpunt zou innemen zegt hij: “Nou, ik denk het niet.” Daarmee lijken de twee onderhandelende partijen, in ieder geval in diplomatieke aanpak, van mening te verschillen. En ook de VVD, waarmee Jetten en Bontenbal aan het onderhandelen zijn over een nieuw kabinet, denkt dat een openbare veroordeling van de Amerikaanse acties in Venezuela niet verstandig is.
VVD-Kamerlid en voormalig staatssecretaris Van der Burg zei gisteravond in het tv-programma Pauw & De Wit dat president Trump een veroordeling van of kritiek op zijn beleid niet snel zal vergeten. “Morgen moeten we ze weer vragen om te helpen in Oekraine, en met het Midden Oosten. Trump is niet iemand die dan zegt ‘ik ben vergeten wat je zei’. We hebben niet te maken met iemand die pro-Europees is en die rationeel en consequent besluiten neemt.”
Internationale troepenmacht
De ingewikkelde verhouding met de regering-Trump ligt dus op de formatietafel. Maar zolang er geen nieuw kabinet is bewegen demissionair minister Van Weel en premier Schoof zich op het wereldtoneel. Van Weel sprak gisteravond nog met de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio, ook over Oekraine. En premier Schoof is vandaag naar Parijs om met de VS en Oekraine te praten over de inzet van een internationale troepenmacht, als gevolg van de gesprekken over vrede, tussen Trump en de Oekrainse president Zelensky.
Donderdag debatteert de Tweede Kamer met het kabinet over Venezuela, en ook over Oekraine. Daarbij zullen partijen als GL-PvdA, SP en PvdD een harder standpunt van het kabinet over de acties van de VS vragen, terwijl PVV en JA21 deze juist toejuichen.

Lees het hele verhaal via NOS Nieuws: Jetten blijft bij veroordeling VS, Bontenbal begrijpt terughoudendheid kabinet