Nieuw onderzoek toont aan waar en hoeveel Parkinson er in Nederland voorkomt

Onderzoekers van de Universiteit Utrecht en het Radboudmc in Nijmegen hebben een ‘parkinsonkaart van Nederland’ ontwikkeld. Hiermee wordt voor het eerst in kaart gebracht hoeveel nieuwe gevallen van parkinson er zijn en waar die precies voorkomen.
Zo’n precieze registratie van de ziekte was er nog niet, zegt hoofdonderzoeker Roel Vermeulen, hoogleraar milieu-epidemiologie aan de UU, die het onderzoek samen met hoogleraar neurologie Bas Bloem van Radboudumc heeft uitgevoerd.
De onderzoekers hebben verschillende registraties over sterfte, medicatie en ziekenhuisopnames aan elkaar gekoppeld en komen zo voor het eerst tot een sluitende registratie van de ziekte van Parkinson in Nederland.
Geen toename
Er is gekeken naar de cijfers tussen 2017 en 2022. Daaruit blijkt dat er zo’n 3700 nieuwe diagnoses per jaar zijn. Het beetje goede nieuws is dat dit in de onderzoeksperiode stabiel is gebleven. Het groeit dus niet zoals in China, de Verenigde Staten en Afrika.
“Toch betekent dit dat er jaarlijks 3700 gezinnen en hun omgeving te horen krijgen dat iemand de ziekte heeft. Dat heeft natuurlijk vooral een enorme persoonlijke, maar ook maatschappelijke impact”, zegt Bas Bloem.
Ook is er gekeken naar de spreiding van parkinson ten tijde van de diagnose. Daaruit blijkt dat de ziekte relatief vaker voorkomt in het noorden van Nederland dan in het zuiden. De kans op een parkinsondiagnose is het laagst in Zeeland en het hoogst in Utrecht, Groningen en Friesland.
Eerder onderzoek heeft gewezen op een verband tussen langdurige beroepsmatige blootstelling aan pesticiden en een verhoogd risico op de ziekte van Parkinson. Daardoor werd er gedacht dat de ziekte vaker te zien zou zijn op de kaart in regio’s met veel landbouw. Toch kunnen de onderzoekers deze conclusie niet trekken. “Als pesticiden de enige oorzaak waren van Parkinson, had je dat in deze kaart gezien. Dit betekent dat verschillende omgevingsfactoren meespelen.”
Hoewel ze het een belangrijk onderzoek vinden, is de Parkinson Vereniging er niet geruster op. “Wij zetten ons enorm in tegen het gebruik van pesticiden. De zorgen zijn er nog steeds, hoewel het nu misschien geografisch niet wordt gezien. Er zijn genoeg andere bewijzen dat er zeker een relatie is”, zegt directeur Nickie van der Wulp.
Andere opmerkelijke conclusies zijn dat de ziekte vaker voorkomt bij hoogopgeleiden en dat parkinson minder voorkomt bij mensen die roken. Hoewel deze dingen al bekend waren, moet hier nog verder onderzoek naar worden gedaan.
“Het is belangrijk om de ziekte te voorkomen. Door dit onderzoek hebben we nu de instrumenten om dit goed te bekijken. We hopen daardoor in de komende jaren delen van deze puzzel op te lossen, zodat we iets aan deze ziekte kunnen doen”, aldus Vermeulen.

Lees het hele verhaal via NOS Nieuws: Nieuw onderzoek toont aan waar en hoeveel Parkinson er in Nederland voorkomt